Yangına Dayanıklı Alüminyum Doğrama Nedir?
Yangına dayanıklı alüminyum doğrama sistemleri; yangın sırasında alev, sıcak gaz ve ısı geçişini belirli bir süre sınırlandırmak amacıyla tasarlanan kapı, pencere ve cam bölme çözümleridir. Otel, hastane, okul, alışveriş merkezi, ofis, fabrika, kamu binası, teknik hacim, kaçış koridoru ve yangın bölmesi gibi güvenlik gerektiren alanlarda kullanılabilir.
Yangın dayanımı yalnızca alüminyum profile veya cama ait bir özellik değildir. Profil, yangın dayanımlı cam veya dolgu paneli, conta, fitil, aksesuar, menteşe, kilit, kapı kapatıcı, sabitleme elemanları, çevre bağlantıları ve montaj detayları birlikte test edilmiş ve sınıflandırılmış bir sistem meydana getirir. Bu nedenle farklı sistemlere ait parçaların kontrolsüz biçimde birleştirilmesi, hedeflenen yangın performansının elde edildiği anlamına gelmez.
Yangın Dayanım Sınıfları Ne Anlama Gelir?
Yangına dayanıklı kapı ve cam bölme sistemlerinde E, EW ve EI gibi sınıflandırmalar kullanılabilir. Sınıfın yanında belirtilen 30, 60 veya 90 gibi sayılar, test edilen sistemin ilgili performans kriterini dakika cinsinden sağladığı süreyi ifade eder.
E – Bütünlük
E sınıfı, sistemin belirlenen süre boyunca alev ve sıcak gazların yangına maruz kalmayan tarafa geçişini sınırlandırma performansını belirtir.
EW – Bütünlük ve Işınım Kontrolü
EW sınıfı, bütünlük kriterine ek olarak yangına maruz kalmayan taraftaki ısı ışınımının belirli sınırlar içinde tutulmasını ifade eder.
EI – Bütünlük ve Isı Yalıtımı
EI sınıfı, sistemin hem alev ve sıcak gaz geçişini sınırlandırmasını hem de yangına maruz kalmayan yüzeydeki sıcaklık artışını belirli sınırlar içinde tutmasını ifade eder.
EI30, EI60 veya EI90 gibi ifadeler tek başına bir camın ya da profilin özelliği olarak kullanılmamalıdır. Bu sınıflar; belirtilen ölçüler, bileşenler, aksesuarlar, bağlantılar ve montaj koşullarıyla test edilmiş bütün sisteme aittir. Projede kullanılacak sınıf, yangın güvenliği projesi ve ilgili mevzuat şartlarına göre belirlenmelidir.
Yangına Dayanıklı Alüminyum Doğrama Türleri
Yangına Dayanıklı Alüminyum Kapı
Yangına dayanıklı alüminyum kapılar; kaçış koridorları, yangın bölmeleri, teknik hacimler, merdiven holleri ve güvenli geçiş noktalarında kullanılabilir. Tek veya çift kanatlı çözümler, yalnızca sistemin test ve sınıflandırma kapsamındaki ölçü ve donanımlarla uygulanmalıdır.
Kapı kanadı, kasa, cam veya panel dolgusu, menteşe, kilit, kapı kapatıcı, panik bar, conta ve sabitleme elemanları sistem performansını birlikte etkiler. Kendiliğinden kapanma veya duman kontrolü gereken alanlarda bu özelliklerin ayrıca belgelenmiş olması gerekir.
Yangın Dayanımlı Sabit Cam Bölme
Yangın dayanımlı cam bölmeler; mekânlar arasında görsel şeffaflığı korurken yangın bölümlendirmesine katkı sağlamak amacıyla kullanılabilir. Cam türü, cam ölçüsü, profil sistemi, derzler, çevre bağlantıları ve taşıyıcı yapı ile birleşim detayları test edilen sistemin sınırları içinde seçilmelidir.
Yangın Dayanımlı Alüminyum Pencere
Sabit veya açılabilir yangın dayanımlı pencereler, yalnızca ilgili ürünün komple sistem olarak test edildiği ve sınıflandırıldığı koşullarda kullanılmalıdır. Açılabilir kanat ölçüsü, aksesuarlar, kapanma düzeni ve montaj biçimi performansı doğrudan etkiler.
Yangına Dayanıklı Doğramalar Nerelerde Kullanılır?
Yangına dayanıklı alüminyum kapı, pencere ve cam bölme sistemleri;
Otel ve konaklama yapılarında,
Hastane ve sağlık yapılarında,
Okul ve eğitim yapılarında,
Alışveriş merkezlerinde,
Ofis ve iş merkezlerinde,
Fabrika ve üretim tesislerinde,
Kamu yapılarında,
Teknik hacimlerde,
Yangın bölmeleri ve kaçış koridorlarında,
Merdiven holleri ve güvenli geçiş noktalarında değerlendirilebilir.
Gerekli yangın dayanım sınıfı, duman kontrolü, kapı yönü, geçiş genişliği, cam ölçüsü ve aksesuar özellikleri her proje için ayrıca belirlenmelidir.
Yangın Dayanımlı Sistemin Performansını Neler Belirler?
Yangın dayanımlı bir doğramanın performansı, yalnız ürün adına veya profil serisine göre değerlendirilemez. Sistem seçiminde sınıflandırma raporu, uygulama alanı, izin verilen ölçüler, cam veya dolgu türü, aksesuarlar, taşıyıcı yapı ve montaj koşulları birlikte incelenmelidir.
Yangın Dayanım Sınıfı
Projede E, EW veya EI performanslarından hangisinin ve kaç dakika süreyle gerekli olduğu yangın güvenliği projesine göre belirlenmelidir. Seçilen sistemin sınıflandırma belgesi, hedeflenen kullanım biçimini ve ölçüleri kapsamalıdır.
Cam, Profil ve Dolgu Uyumu
Yangın dayanımlı camın kalınlığı, katman yapısı ve ölçüleri profil sistemiyle uyumlu olmalıdır. Cam çevresinde kullanılan fitiller, takozlar, contalar ve sabitleme elemanları da test edilen sistem düzenine uygun seçilmelidir.
Kapı Aksesuarları ve Kapanma Düzeni
Menteşe, kilit, panik bar, kapı kapatıcı ve diğer aksesuarlar sistemin ayrılmaz parçalarıdır. Kapının kendiliğinden kapanması gerekiyorsa kapatıcı, kanat ağırlığına ve test edilen sistem koşullarına uygun olmalıdır.
Çevre Bağlantıları ve Montaj
Doğramanın duvar, döşeme ve tavanla birleştiği noktalar yangın performansını doğrudan etkiler. Sabitleme aralıkları, ankrajlar, çevre boşlukları ve yangına dayanıklı dolgu uygulaması onaylı sistem detayına göre yapılmalıdır.
Yangın Dayanımlı Cam Tek Başına Yeterli midir?
Hayır. Yangın dayanımlı bir camın standart bir alüminyum çerçeveye yerleştirilmesi, doğramanın aynı yangın sınıfını sağladığı anlamına gelmez. Cam, profil, conta, aksesuar, bağlantı ve montaj detaylarının birlikte test edilmiş bir sistem oluşturması gerekir.
Aynı şekilde yangına dayanıklı bir profil kullanılması da uygun cam, aksesuar ve montaj olmadan yeterli değildir. Projede ürün adı yerine komple sistemin sınıflandırma ve uygulama belgeleri değerlendirilmelidir.
Duman Kontrolü ile Yangın Dayanımı Aynı Şey midir?
Yangın dayanımı ve duman kontrolü birbirleriyle ilişkili fakat farklı performans özellikleridir. Bir kapının EI30 veya EI60 olarak sınıflandırılması, tek başına belirli bir duman sızıntısı sınıfını sağladığını göstermez.
Projede duman kontrolü isteniyorsa ilgili kapının Sa veya S200 gibi duman sızıntısı sınıflarının ve kendiliğinden kapanma özelliğinin ayrıca belgelenmiş olması gerekir. “Duman sızdırmaz kapı” ifadesi yalnızca uygun test ve sınıflandırma belgesi bulunan sistemler için kullanılmalıdır.
Projeye Uygun Yangına Dayanıklı Doğrama Nasıl Seçilir?
Doğru sistem seçimi için öncelikle yapının kullanım amacı, yangın bölmeleri, kaçış senaryosu, gerekli performans sınıfı, kapı veya pencere ölçüleri ve kullanılacağı duvar yapısı belirlenmelidir.
Ardından sistemin sınıflandırma raporu, izin verilen ölçüleri, cam ve aksesuar seçenekleri, açılım yönü, bağlantı detayları ve montaj şartları incelenmelidir. Ürün imalata alınmadan önce mimari proje, yangın güvenliği projesi, şartname ve uygulama detayları birbiriyle uyumlu hâle getirilmelidir.
İstanbul’da Yangına Dayanıklı Alüminyum Doğrama Uygulaması
Optimal Mimarlık, İstanbul merkezli projelerde yangına dayanıklı alüminyum kapı, pencere ve cam bölme çözümlerini; mimari gereksinimler, yangın güvenliği kriterleri ve ilgili sistem belgeleri doğrultusunda değerlendirir.
Süreç; 5D yaklaşımımız olan Doğru Projelendirme, Doğru Şartname, Doğru İmalat, Doğru Montaj ve Doğru Süre ilkeleriyle ele alınır. Kullanılacak sistemin sınıfı ve teknik özellikleri, proje özelinde doğrulanmadan kesin performans beyanında bulunulmamalıdır.
Teknik Standartlar ve Belgeler
Yangın dayanımı sınıflandırmalarında EN 13501-2; yangına ve/veya dumana dayanıklı kapı setleri ve açılabilir pencerelerde EN 16034 ilgili temel standartlar arasında yer alır. İlgili ürün tipine göre EN 1634-1 yangın dayanımı, EN 1634-3 ise duman kontrolü deneylerinde dikkate alınır. Nihai sistem seçimi; güncel test ve sınıflandırma belgeleri, izin verilen ölçüler, kullanım alanı ve proje gereklilikleri birlikte incelenerek yapılmalıdır.
Alüminyum doğrama seçenekleri hakkında genel bilgi almak için Alüminyum Kapı ve Pencere Sistemleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Yangına dayanıklı alüminyum kapı, pencere veya cam bölme sistemlerini projeniz özelinde değerlendirmek için Optimal Mimarlık ile iletişime geçebilirsiniz.
