Strüktürel silikon, kapaklı ve yarı kapaklı giydirme cephe sistemleri; ofis, plaza, otel, konut, showroom, hastane, eğitim yapısı, fabrika yönetim binası ve ticari yapılarda yaygın olarak kullanılan cam cephe çözümleridir.
Bu sistemlerin mimari karakterini büyük ölçüde cam ve alüminyum oluşturur. Ancak bir giydirme cephenin performansını ve kullanım ömrünü yalnızca camın veya alüminyum profilin kalitesi belirlemez.
Giydirme cephe;
cam + alüminyum taşıyıcı profiller + ankrajlar + bağlantı elemanları + fitiller + silikonlar + baskı profilleri + drenaj sistemi + yalıtım + yangın durdurucu detaylar + montaj toleransları
ile birlikte çalışan bütünleşik bir yapı kabuğudur.
Kapaklı giydirme cephede camlar alüminyum taşıyıcı profiller üzerine yerleştirilir; baskı profilleri ve dış kapaklar aracılığıyla mekanik olarak tutulur. Strüktürel silikon cephede ise dış kapak görünümü kaldırılarak veya azaltılarak daha kesintisiz bir cam yüzey elde edilir. Sistemlerin temel yapısı ve kullanım alanları Kapaklı, Yarı Kapaklı ve Silikon Cephe Sistemleri sayfasında ayrıntılı olarak incelenebilir. Optimal Mimarlık
Bu nedenle doğru cephe çözümü yalnızca “Hangi camı ve hangi profili kullanalım?” sorusuyla başlamaz.
Asıl soru şudur:
“Bu binada camı, taşıyıcı sistemi, rüzgâr ve deprem etkilerini, bağlantıları, su tahliyesini, ısı ve ses performansını, yangın güvenliğini ve montajı hangi detaylarla birlikte çözeceğiz?”
1. Giydirme Cepheyi Yalnızca Cam ve Alüminyum Kaplama Olarak Görmek
En temel hatalardan biri, giydirme cepheyi binanın dışına monte edilen dekoratif bir cam yüzey olarak değerlendirmektir.
Giydirme cephe, binanın ana taşıyıcı sisteminin parçası olmayan bir yapı kabuğudur. Kendi ağırlığını ve rüzgâr gibi çevresel etkilerden doğan yükleri bağlantıları üzerinden ana taşıyıcı yapıya aktarır. Optimal Mimarlık
Bu nedenle cephede kesintisiz ve hesaplanmış bir yük aktarım zinciri bulunmalıdır:
cam → cam destekleri ve bağlantıları → düşey/yatay taşıyıcı profiller → konsollar ve ankrajlar → ana taşıyıcı yapı.
Farklı sistemlerin çalışma prensipleri Giydirme Cephe Sistemleri sayfasında incelenebilir.
Güvenli ve uzun ömürlü bir cephe, birbirinden bağımsız ürünlerin bir araya getirilmesiyle değil, bütün bileşenlerin tek sistem olarak projelendirilmesiyle oluşur.
2. Statik Hesap Yapmadan Alüminyum Profil Seçmek
Bir projede daha önce kullanılmış bir profilin başka bir projede de yeterli olacağını kabul etmek doğru değildir.
Profil kesitini;
- bina yüksekliği,
- proje konumu,
- cephe yönü,
- cephe geometrisi,
- düşey taşıyıcı aks aralıkları,
- kat yüksekliği,
- cam modülasyonu,
- mesnet koşulları,
- rüzgâr basıncı ve emmesi,
- izin verilen deformasyon kriterleri
belirler.
Aynı profil farklı açıklık, bina yüksekliği veya cephe geometrisinde aynı performansı göstermez.
Türkiye'deki projelerde yüklerin belirlenmesinde projenin kapsamına göre TS 498 – Yapı Elemanlarının Boyutlandırılmasında Alınacak Yüklerin Hesap Değerleri ve yürürlükteki ilgili standartlar dikkate alınmalıdır.
Ancak standarttan yük değerinin belirlenmesi tek başına profil seçimi değildir. Bu yüklerin gerçek cephe geometrisi, açıklıkları ve mesnet koşulları üzerinden taşıyıcı sisteme nasıl aktarıldığı mühendislik hesabıyla değerlendirilmelidir.
Projelendirme, sistem seçimi ve uygulama süreçleri Giydirme Cephe Hizmetleri kapsamında birlikte ele alınmaktadır. Optimal Mimarlık
Doğru profil en ağır profil değil; proje yüklerini gerekli güvenlik ve deformasyon sınırları içinde karşılayan hesaplanmış profildir.
3. Cam Kalınlığını Alışkanlıkla Belirlemek
“Daha önce bu camı kullandık” yaklaşımı cam hesabının yerini tutmaz.
Cam seçiminde;
- camın eni ve boyu,
- rüzgâr yükü,
- mesnet koşulları,
- temper veya lamine gereksinimi,
- ısıcam kompozisyonu,
- güvenlik kriterleri,
- güneş kontrolü,
- Low-E özellikleri,
- akustik gereksinimler
birlikte değerlendirilmelidir.
Cam boyutları büyüdükçe rüzgâr etkisi altındaki davranışı ve deformasyonu da değişir.
Cam ölçüsü + cam kompozisyonu + mesnet koşulları + cephe taşıyıcı sistemi birbirinden bağımsız seçilemez.
Büyük cam ölçüleri aynı zamanda taşıma, kaldırma, montaj ve ileride camın değiştirilmesi gibi süreçleri de etkiler. Bu konular cephe modülasyonu kesinleşmeden değerlendirilmelidir.
4. Strüktürel Silikonu Normal Cephe Silikonu Gibi Değerlendirmek
Strüktürel silikon cephelerde en kritik hatalardan biri yapısal silikonun sıradan bir sızdırmazlık mastiği gibi değerlendirilmesidir.
Structural Sealant Glazing (SSG) sisteminde yapısal silikon, cam ile destek çerçevesi arasındaki mühendislik bağlantısının bir parçasıdır.
Avrupa Teknik Değerlendirme Organizasyonu EOTA'nın teknik doküman sistemi, yapıştırmalı camlama sistemleri ve bonding sealant ürünlerine ilişkin teknik değerlendirme dokümanlarını içerir.
EOTA – European Assessment Documents
Dow'un Structural Glazing Manual dokümanında da proje incelemesi, yüzey uyumluluğu, derz tasarımı, uygulama, kalite kontrol ve dokümantasyon yapısal camlama sürecinin parçaları olarak ele alınmaktadır.
Strüktürel silikon boşluk doldurmak için kullanılan sıradan bir mastik değildir; hesaplanmış cephe bağlantısının bir parçasıdır.
5. Yapısal Silikon Derzini Hesaplamadan Belirlemek
Her projede aynı silikon derz ölçüsünü kullanmak doğru değildir.
Yapısal silikon derz geometrisi;
- cam ölçülerine,
- tasarım rüzgâr yüküne,
- cephe geometrisine,
- silikonun tasarım özelliklerine,
- beklenen hareketlere,
- destek çerçevesinin yapısına
göre belirlenmelidir.
Bu nedenle bütün cepheler için geçerli tek bir strüktürel silikon derz ölçüsü yoktur.
Derz genişliği ve yapışma yüzeyi proje ve seçilen sistem için hesaplanmalıdır.
6. Silikonun Yapışacağı Yüzeyleri Kontrol Etmemek
Doğru silikonun seçilmesi tek başına doğru bağlantı oluşturmaz.
Cam, kaplamalı veya serigrafili cam yüzeyleri, anodize alüminyum, boyalı alüminyum ve silikonla temas eden diğer yüzeylerin uygunluğu değerlendirilmelidir.
Yüzeylerde;
- yağ,
- toz,
- nem,
- imalat artığı,
- uygun olmayan temizleyici kalıntıları
bulunması aderansı bozar.
Temizlik, primer ve uygulama işlemleri seçilen silikon ve yüzeyler için belirlenen prosedüre göre yapılmalıdır.
Yapısal silikon aderansı varsayılmaz; gerekli test ve kalite kontrol süreçleriyle doğrulanır.
7. Silikon ile Diğer Cephe Bileşenlerinin Uyumluluğunu Kontrol Etmemek
Yapısal silikon yalnızca cam ve alüminyumla temas etmez.
Spacer, fitil, conta, ısıcam kenar sızdırmazlık ürünleri, destek malzemeleri ve diğer silikonlar da sistemin içerisinde yer alabilir.
Birbiriyle uyumsuz malzemelerin kullanılması silikonun aderansını veya uzun dönem performansını bozar.
Bu nedenle birbiriyle temas eden malzemelerin uyumluluğu üretim başlamadan önce kontrol edilmelidir.
8. Silikon Kürlenmeden Cam Kasetlerini Taşımak veya Monte Etmek
Yapısal silikon, gerekli kürlenme tamamlanmadan tasarlanmadığı yüklere maruz bırakılmamalıdır.
Kürlenme;
- silikon tipine,
- derz geometrisine,
- sıcaklığa,
- bağıl neme,
- üretici prosedürüne
bağlıdır.
Üretim ve montaj programı buna göre düzenlenmelidir.
Şantiye programını hızlandırmak amacıyla gerekli kürlenme süreci atlanamaz.
9. Camın Ölü Yük Aktarımını Yanlış Çözmek
Camın kendi ağırlığı ile rüzgâr etkilerinin cephe sistemine aktarılması aynı konu değildir.
Kullanılan strüktürel camlama sisteminin tipine göre camın ölü yükünün nasıl taşınacağı proje detayında açıkça belirlenmelidir.
Cam takozları, mekanik destekler ve kaset geometrisi tali aksesuarlar değildir.
Yanlış destekleme;
- cam kenarlarında aşırı gerilme,
- ısıcam ünitesinde deformasyon,
- yapısal silikon üzerinde tasarım dışı yük,
- cam ünitesinin konum değiştirmesi
gibi sorunlara neden olur.
10. Kapaklı Cephede Baskı Profilini Hatalı Uygulamak
Kapaklı giydirme cephede baskı profili ve bağlantıları camın mekanik olarak tutulmasında kritik rol oynar.
Yanlış vida tipi, yanlış vida aralığı veya düzensiz sıkma;
- fitillerin düzensiz sıkışmasına,
- camın hatalı oturmasına,
- hava ve su performansının bozulmasına,
- cephe çizgilerinde düzensizliğe
neden olur.
Bağlantı yöntemi kullanılan sistemin teknik gerekliliklerine göre uygulanmalıdır.
Daha fazla sıkmak, daha iyi sızdırmazlık anlamına gelmez.
11. EPDM Fitilleri Montaj Sırasında Gerdirmek
Fitiller küçük görünmesine rağmen cephe performansında kritik görev üstlenir.
Fitilin çekilerek monte edilmesi, zaman içerisinde kendi boyuna dönmeye çalışmasına ve özellikle köşelerde veya ek noktalarında açıklık oluşmasına neden olur.
Bu açıklıklar hava ve su sızıntısı oluşturur.
Fitiller gerdirilmeden yerleştirilmeli, köşe ve birleşim noktaları sistem detayına uygun tamamlanmalıdır.
12. Drenaj Kanallarını ve Tahliye Yollarını Kapatmak
Giydirme cephe, dış yüzeyden hiçbir zaman su geçmeyeceği varsayımıyla tasarlanmaz.
Sistemin kontrollü bölgelerine ulaşan su toplanmalı ve dışarı tahliye edilmelidir.
Drenaj yolları;
- fazla silikon,
- yanlış yerleştirilmiş fitil,
- imalat artıkları,
- montaj sırasında bırakılan yabancı maddeler
nedeniyle kapanabilir.
Drenajın kapanması su birikmesine, neme, korozyona, yalıtımın ıslanmasına ve iç mekâna su sızmasına neden olur.
Doğru cephe yalnızca su girişini sınırlandırmaz; sisteme ulaşan suyu kontrollü biçimde yönetir ve tahliye eder.
13. Düşey ve Yatay Profil Birleşimlerini Yalnızca Mekanik Bağlantı Olarak Görmek
Düşey ve yatay profil birleşimleri yalnızca profilleri birbirine bağlayan noktalar değildir.
Bu bölgeler birçok giydirme cephe sisteminde su yönetiminin de bir parçasıdır.
Yanlış silikonlama veya sistem detayının şantiyede değiştirilmesi tasarlanmış drenaj yolunu bozar.
Görülen her boşluğu silikonla doldurmak doğru çözüm değildir.
Kullanılan sistemin drenaj prensibi korunmalıdır.
14. Cephe Çevre Birleşimlerini Yalnızca Dış Silikonla Çözmek
Giydirme cephenin;
- betonarme,
- duvar,
- parapet,
- çatı,
- giriş saçağı,
- alüminyum doğrama,
- diğer cephe kaplamaları
ile birleştiği bölgeler yalnızca dışarıdan çekilen bir silikon derziyle çözülemez.
Bu noktalarda;
hava sızdırmazlığı + su yönetimi + ısı yalıtımı + hareket kapasitesi + drenaj
birlikte çözülmelidir.
Çevre birleşimleri, yapı kabuğunun devamı olarak projelendirilmelidir.
15. Kaba Yapı Toleranslarını Doğrudan Cepheye Aktarmak
Betonarme veya çelik ana taşıyıcı yapı sıfır toleransla imal edilmez.
Döşeme kenarları, kolonlar ve diğer yapı elemanlarında proje akslarına göre belirli sapmalar oluşur.
Cephe ankraj ve bağlantı sistemi bu toleransları karşılayabilmelidir.
Aksi durumda;
- düşeylik bozukluğu,
- cam derzlerinde kaçıklık,
- kapaklarda hizasızlık,
- cephe modülleri arasında kademelenme
oluşur.
Doğru cephe montajı saha rölevesi ve referans akslarının kontrolüyle başlar.
16. Ankrajları Statik Hesap Yapmadan Seçmek
Ankrajlar, cephe yüklerinin ana taşıyıcı sisteme aktarıldığı kritik bileşenlerdir.
Ankraj tasarımında;
- konsol reaksiyonları,
- bağlantı geometrisi,
- bağlanılan taşıyıcı elemanın özellikleri,
- kenar mesafeleri,
- ankraj kapasitesi,
- ayar ihtiyacı,
- montaj toleransları
birlikte değerlendirilmelidir.
Ankraj yalnızca profili betona bağlayan bir montaj parçası değildir.
Cephede güvenli yük yolu camdan başlayıp doğrulanmış bir bağlantıyla ana taşıyıcı yapıda son bulmalıdır.
17. Isıl Genleşmeyi ve Sabit-Hareketli Bağlantı Prensibini Göz Ardı Etmek
Alüminyum sıcaklık değişimleriyle uzar ve kısalır.
Uzun profillerin hareketi yanlış biçimde engellenirse profillerde ve bağlantılarda ilave gerilmeler oluşur.
Profil ekleri, sabit noktalar ve hareketli bağlantılar kullanılan sistemin mühendislik prensiplerine göre çözülmelidir.
Cepheyi tamamen kilitlemek güvenli cephe tasarlamak değildir.
Doğru sistem yükleri taşırken hesaplanan hareketlere de kontrollü biçimde izin verir.
18. Deprem ve Katlar Arası Ötelemeyi Dikkate Almamak
Giydirme cephe binanın ana taşıyıcı sistemi değildir.
Betonarme veya çelik yapı deprem etkisinde hareket ettiğinde cephe de proje kapsamında öngörülen hareketleri hasar oluşturmadan karşılayabilmelidir.
Katlar arası hareketin doğru değerlendirilmemesi;
- cam kenarlarında temas,
- profil deformasyonu,
- silikon derzlerinde aşırı zorlanma,
- fitillerde ayrılma,
- bağlantılarda aşırı yük
oluşturur.
Cephe sistemi, binanın taşıyıcı sistem hareketleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
19. Isıcam Kenar Sistemini Strüktürel Silikondan Bağımsız Seçmek
Strüktürel silikon cephede yalnızca dışarıdan görülen yapısal silikon bağlantısına odaklanmak yeterli değildir.
Isıcam ünitesinin kenar sızdırmazlık sistemi de structural glazing uygulamasıyla uyumlu olmalıdır.
Cam üreticisi, ısıcam üreticisi, silikon üreticisi ve cephe sistemi gereklilikleri birlikte değerlendirilmelidir.
Cephe camı yalnızca bir cam levha değil, cephe sisteminin mühendislik bileşenidir.
20. Vision ve Spandrel Camları Birbirinden Bağımsız Seçmek
Görüş alanındaki vision cam ile döşeme ve parapet bölgelerindeki spandrel cam aynı cephe üzerinde birlikte algılanır.
Renk ve yansıma;
- cam kaplaması,
- serigrafi veya opaklaştırıcı yüzey,
- spandrel arkasındaki yalıtım,
- shadow-box düzeni,
- arka yüzeyler,
- dış ortam ve ışık koşulları
nedeniyle değişebilir.
Bu nedenle vision ve spandrel bölgeleri birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle büyük projelerde gerçek malzemelerle hazırlanan mock-up, nihai renk, yansıma ve cephe bütünlüğünün değerlendirilmesini kolaylaştırır.
21. Kat Döşemesi Önündeki Yangın Durdurucu Detayları Eksik Bırakmak
Giydirme cephe kat döşemelerinin önünden kesintisiz biçimde geçtiği için döşeme ile cephe arasındaki bölge yangın ve duman yayılımı açısından kritik bir birleşimdir.
Bu boşluk projenin yangın stratejisine, yürürlükteki mevzuata ve kullanılan onaylı sistemin gerekliliklerine göre çözülmelidir.
Yalnızca boşluğa taşyünü yerleştirmek tek başına eksiksiz bir yangın durdurucu sistem oluşturmaz.
Çözüm;
malzeme + kalınlık/yoğunluk + sabitleme + süreklilik + duman kontrolü + cephe geometrisi
ile birlikte değerlendirilmelidir.
22. Isı Köprülerini Göz Ardı Etmek
Cam cephenin enerji performansını yalnızca camın Ug değeri belirlemez.
Toplam performansı;
- alüminyum profiller,
- ısı bariyerleri,
- baskı profilleri,
- spandrel bölgeleri,
- ankrajlar,
- çevre birleşimleri
de etkiler.
Yüksek performanslı bir camın kötü çözülmüş opak bölge veya çevre detaylarıyla birlikte kullanılması toplam cephe performansını düşürür.
Enerji performansı tek bir ürün üzerinden değil, bütün yapı kabuğu üzerinden değerlendirilmelidir.
23. Açılır Kanatları Cepheye Sonradan Eklenen Pencere Gibi Görmek
Gizli kanat veya dışa açılır cephe kanatları ana cephe sistemiyle birlikte projelendirilmelidir.
Kanadın;
- ölçüsü,
- ağırlığı,
- aksesuar kapasitesi,
- açılma biçimi,
- fitilleri,
- drenajı,
- rüzgâr etkisi,
- güvenlik gereksinimleri
birlikte değerlendirilmelidir.
Açılır kanat, boş kalan cephe modülüne sonradan yerleştirilen bağımsız bir pencere değildir.
Cephe sisteminin tasarlanmış bileşenidir.
24. Farklı Metaller Arasındaki Korozyon Riskini Dikkate Almamak
Giydirme cephede alüminyum, galvanizli çelik, paslanmaz çelik ve farklı bağlantı elemanları aynı sistem içerisinde kullanılabilir.
Uygun olmayan farklı metal temasları, özellikle nemin bulunduğu bölgelerde galvanik korozyon riskini artırır.
Malzeme uyumluluğu, yüzey koruması ve gerekli ayırıcı elemanlar proje aşamasında belirlenmelidir.
Cephenin kullanım ömrünü yalnızca cam ve alüminyum değil, bağlantı detaylarının dayanıklılığı da belirler.
25. Farklı Cephe Sistemlerinin Birleşimlerini Çözmemek
Modern yapılarda cam cephe çoğu zaman tek başına kullanılmaz.
Strüktürel silikon veya kapaklı giydirme cephe;
Alüminyum Kompozit Panel Cephe Kaplama, perfore panel, mesh panel, Neolith, Sinterflex ve Seramik Cephe Kaplamaları, fibercement, alüminyum doğrama ve giriş saçakları gibi farklı sistemlerle bir araya gelebilir.
Bu birleşimlerde;
su tahliyesi + ısı yalıtımı sürekliliği + farklı malzemelerin hareketleri + alt konstrüksiyonlar + montaj sırası + mimari bitiş
birlikte çözülmelidir.
İki farklı cephe sisteminin birleştiği nokta, sistemlerin kendi detayları kadar önemlidir.
26. Montaj Sırasında Sürekli Ölçü ve Düzlem Kontrolü Yapmamak
Cephede küçük montaj hataları modüller boyunca tekrarlandığında büyük sapmalara dönüşür.
Montaj sırasında;
- düşey akslar,
- yatay kotlar,
- profil düzlemleri,
- cam derzleri,
- kapak doğrultuları,
- modül ölçüleri
sürekli kontrol edilmelidir.
Kalite kontrol cephe bittikten sonra yapılan son işlem değildir; imalat ve montajın her aşamasının parçasıdır.
27. Cephe Temizlik, Kontrol ve Bakımını Tasarımın Dışında Bırakmak
Cam cephe kullanım ömrü boyunca temizlenir, kontrol edilir ve gerektiğinde onarılır.
Özellikle yüksek yapılarda cepheye erişim yöntemi tasarım aşamasında değerlendirilmelidir.
Yapısal silikon derzleri, dış hava silikonları, fitiller, kapaklar, açılır kanatlar ve dış bağlantılar ilerleyen yıllarda kontrol edilebilir olmalıdır.
Doğru cephe yalnızca monte edilebilir değil; temizlenebilir, kontrol edilebilir, bakım yapılabilir ve onarılabilir olmalıdır.
28. Mock-Up ve Gerekli Performans Kontrolleri Yapılmadan Seri İmalata Geçmek
Büyük veya performans gereksinimi yüksek projelerde numune cephe;
- cam rengini,
- vision-spandrel bütünlüğünü,
- silikon derzlerini,
- kapak görünümünü,
- köşe detaylarını,
- farklı malzemelerin birleşimlerini,
- uygulama kalitesini
gerçek ölçekte değerlendirme imkânı sağlar.
Proje şartnamesinin gerektirdiği durumlarda hava geçirgenliği, su sızdırmazlığı ve yapısal performans testleri de temsilî cephe bölümleri üzerinde gerçekleştirilebilir.
Numune cephede tespit edilen problem seri imalattan önce düzeltilir. Aynı problemin binlerce metrekare uygulamadan sonra fark edilmesi ise çok daha kapsamlı müdahale gerektirir.
Strüktürel Silikon Cephede Doğru Uygulama Süreci
Doğru bir strüktürel silikon cephe uygulamasında süreç genel olarak:
mimari modülasyon → rüzgâr ve cephe statik hesabı → cam hesabı → alüminyum profil seçimi → ankraj hesabı → yapısal silikon derz hesabı → yüzey uyumluluğu ve aderans kontrolleri → kaset imalatı → kontrollü silikon uygulaması → kürlenme ve kalite kontrol → saha montajı → drenaj ve çevre detayları → gerekli performans kontrolleri
şeklinde ilerlemelidir.
Silikonun doğru marka veya ürün koduna sahip olması tek başına yeterli değildir.
Doğru ürünün doğru yüzeye, hesaplanmış derz geometrisiyle, üreticinin belirlediği uygulama ve kalite kontrol koşullarında uygulanması gerekir.
Teknik inceleme için:
EOTA – European Assessment Documents
Kapaklı Giydirme Cephede Doğru Uygulama Süreci
Kapaklı sistemlerde süreç:
cephe modülasyonu → statik hesap → cam hesabı → düşey/yatay taşıyıcı profil seçimi → ankraj ve konsollar → cam destekleri → EPDM fitiller → baskı profilleri → dış kapaklar → drenaj → çevre sızdırmazlığı → kalite kontrol
şeklinde birlikte değerlendirilmelidir.
Kapaklı sistemde camın mekanik olarak tutulması sistemi otomatik olarak sorunsuz hâle getirmez.
Baskı profilleri, fitiller, bağlantılar veya drenajdaki hatalar doğrudan cephe performansını etkiler.
Sistemin temel çalışma prensibi Kapaklı, Yarı Kapaklı ve Silikon Cephe Sistemleri sayfasında incelenebilir. Optimal Mimarlık
Yarı Kapaklı Cephede Nelere Dikkat Edilmelidir?
Yarı kapaklı sistem, kapaklı ve strüktürel silikon cephe prensiplerini aynı cephede bir araya getirir.
Cam birleşimlerinin bir yönünde alüminyum kapak, diğer yönünde silikon derz kullanılabilir.
Bu nedenle kapak kullanılan yöndeki mekanik cam tutuşu ile silikon derz kullanılan yöndeki bağlantı ve sızdırmazlık detayları ayrı ayrı doğru çözülmelidir.
Yatay veya düşey kapak tercihi aynı zamanda cephede belirgin bir mimari ritim oluşturabilir. Kapak yönü; mimari tasarım, cam modülasyonu, su tahliyesi ve teknik sistem gereklilikleriyle birlikte belirlenmelidir. Optimal Mimarlık
Strüktürel Silikon, Kapaklı ve Yarı Kapaklı Cephe Uygulamalarından Örnekler
Cam cephe sistemleri yapının mimarisine göre tek başına veya diğer cephe malzemeleriyle birlikte uygulanabilir.
Maslak Plaza uygulamasında silikon giydirme cephe, A2 alüminyum kompozit panel kaplama ile birlikte kullanılmıştır. Cam yüzeylerle opak panel bölgelerinin birleştiği bu tür cephelerde sistem geçişleri, drenaj, yalıtım ve mimari bitişlerin birlikte çözülmesi gerekir.
Maslak Plaza – Silikon Giydirme Cephe ve A2 Kompozit Panel Uygulaması
Gülsoy Mercedes Florya projesinde silikon giydirme cephe ticari yapının giriş ve cam cephe düzeni içerisinde uygulanmıştır.
Kapaklı cephelerin farklı malzemelerle birlikte kullanımına Doğuş Tramvay Atölye uygulaması örnek verilebilir. Bu projede kapaklı giydirme cephe, mesh panel ve alüminyum doğrama sistemleri aynı yapı kabuğunda bir araya gelmiştir.
Doğuş Tramvay Atölye – Mesh Panel ve Kapaklı Cephe
Yarı kapaklı sistemde ise Miletiket Fabrikası uygulamasında yatay doğrultuda silikon derz, düşey doğrultuda özel formlu kapak kullanılarak cephede belirgin bir düşey ritim oluşturulmuştur.
Miletiket Fabrikası – Yarı Kapaklı Cephe
Farklı yapı tiplerindeki uygulamalar Optimal Mimarlık Referansları bölümünde incelenebilir.
Strüktürel Silikon mu, Kapaklı Cephe mi?
Her yapı için geçerli tek bir sistem seçimi yoktur.
Strüktürel silikon cephe dışarıdan daha kesintisiz bir cam yüzey oluştururken kapaklı sistem yatay ve düşey alüminyum çizgilerin cephe mimarisine katıldığı bir görünüm oluşturur.
Sistem seçiminde;
mimari tasarım + bina yüksekliği + cam modülasyonu + rüzgâr yükleri + enerji performansı + bakım koşulları + uygulama yöntemi + bütçe
birlikte değerlendirilmelidir.
Sistemlerin temel farkları ve seçim kriterleri Giydirme Cephe Seçim Rehberi içerisinde daha ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Optimal Mimarlık
Amaç hangi sistemin genel olarak daha iyi olduğunu belirlemek değil, projenin mimari ve teknik gerekliliklerini hangi sistemin doğru biçimde karşılayacağını belirlemektir.
İki Giydirme Cephe Teklifi Neden Yalnızca m² Fiyatına Göre Karşılaştırılmamalıdır?
Dışarıdan benzer görünen iki cephe teklifi teknik kapsam açısından birbirinden oldukça farklı olabilir.
Teklif karşılaştırılırken;
- alüminyum sistem ve profil serisi,
- hesaplanmış profil kesitleri,
- alüminyum miktarı,
- cam kompozisyonu,
- temper veya lamine gereksinimleri,
- Low-E ve güneş kontrol özellikleri,
- yapısal silikon sistemi,
- fitiller,
- ankraj ve konsollar,
- bağlantı elemanları,
- yangın durdurucu sistem,
- spandrel detayları,
- ısı ve ses performansı,
- statik hesap,
- uygulama ve imalat çizimleri,
- iskele, platform veya kaldırma ekipmanları,
- testler,
- montaj kapsamı
birlikte değerlendirilmelidir.
Düşük m² fiyatı, teknik kapsamın bir bölümünün teklif dışında bırakılması durumunda daha ekonomik bir cephe anlamına gelmez.
Sonuç: Camdan Önce Sistem
Strüktürel silikon ve kapaklı cephelerde mimari görünümün ana malzemesi camdır.
Ancak güvenli ve uzun ömürlü cepheyi yalnızca cam oluşturmaz.
Doğru cephe;
mimari tasarımı uygulanabilir detaylara dönüştürülmüş, statik olarak hesaplanmış, camları proje yüklerine göre seçilmiş, ana taşıyıcı yapıya güvenli biçimde bağlanmış, bina ve sıcaklık hareketlerini karşılayan, suyu kontrollü biçimde tahliye eden, hava sızdırmazlığı çözülmüş, enerji ve akustik performansı değerlendirilmiş, yangın stratejisi belirlenmiş, temizlenebilir, kontrol edilebilir, bakım yapılabilir ve gerektiğinde onarılabilir cephedir.
Bu nedenle bir giydirme cephe projesinde ilk soru:
“Hangi camı ve hangi profili kullanalım?”
olmamalıdır.
Asıl soru:
“Bu binada mimari tasarımı, rüzgâr ve deprem etkilerini, camı, taşıyıcı sistemi, bağlantıları, su yönetimini, yalıtımı ve uygulamayı hangi sistemle ve hangi detaylarla birlikte çözeceğiz?”
olmalıdır.
Optimal Mimarlık; strüktürel silikon, kapaklı ve yarı kapaklı giydirme cephe projelerinde sistem seçimi, detaylandırma, mühendislik koordinasyonu, malzeme seçimi, imalat ve montaj süreçlerini bir bütün olarak ele alır. Firmanın mevcut hizmet sayfası da sistem seçimi, ölçülendirme, teknik detay, cam/panel uyumu, su tahliyesi, rüzgâr yükü, ısı performansı ve uygulama planlamasını birlikte tanımlamaktadır. Optimal Mimarlık
Sık Sorulan Sorular
Strüktürel silikon cephede silikon camı taşır mı?
Yapısal silikon, tasarlanmış SSG sisteminde cam ile destek çerçevesi arasındaki yapısal bağlantının bir parçasıdır. Camın kendi ağırlığının nasıl destekleneceği ise kullanılan sistemin tipine ve onaylı proje detayına göre belirlenir.
Strüktürel silikon ile normal cephe silikonu aynı mıdır?
Hayır. Structural glazing için kullanılan yapısal silikon, hesaplanmış bağlantının bir parçasıdır. Weatherseal ürünlerinin temel görevi ise derzlerde hava ve su sızdırmazlığını sağlamak ve öngörülen hareketleri karşılamaktır.
Kapaklı cephede drenaj gerekli midir?
Evet. Sistemin kontrollü iç bölgelerine ulaşan suyun tasarlanmış drenaj yollarından dışarı tahliye edilmesi gerekir. Drenaj kanallarının veya tahliye deliklerinin kapanması cephede su birikmesine ve sızıntıya neden olur.
Giydirme cephede statik hesap gerekir mi?
Evet. Cam ölçüleri, düşey ve yatay taşıyıcı profiller, ankrajlar ve bağlantılar; bina geometrisi, mesnet koşulları ve proje yükleri dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
Strüktürel silikon mu, kapaklı cephe mi daha iyidir?
İki sistem farklı mimari görünüm ve bağlantı prensiplerine sahiptir. Seçim; bina geometrisi, yükler, cam modülasyonu, performans hedefleri, bakım koşulları, uygulama yöntemi ve mimari tasarıma göre yapılmalıdır.
Yazar: Mehmet Beşe POLATKAN / Mimar-YTÜ
Telif ve Kullanım
Bu içerik Optimal Mimarlık'a aittir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında izinsiz olarak kopyalanamaz, çoğaltılamaz, değiştirilemez veya başka mecralarda yayımlanamaz. Alıntı yapılması halinde kaynak olarak www.optimalmimarlik.com belirtilmelidir.











